Telefonla Müzik Videosu Nasıl Çekilir? Düşük Bütçeli Klip Rehberi

Bir müzik videosunu telefonla çekmek tamamen mümkün. Elinizdeki telefonun kamerası büyük ihtimalle yeterli. Asıl iş kamerada değil, planlamada. Hangi platform için çektiğinizi, sesi görüntüye nasıl oturtacağınızı ve nerede çekeceğinizi önceden bilirseniz tek bir günde kullanılabilir bir klip çıkarabilirsiniz.

Şarkı hazır, dağıtımcıya gönderildi, çıkış tarihi belli. Klip için bütçe yok. Grupta biri "telefonla çekeriz" diyor ve bir cumartesi toplanılıyor. Akşam görüntülere bakınca sorun ortaya çıkıyor: dudaklar şarkıyla tutmuyor, videolar yan yatık, yarısı karanlık. Bunların hiçbiri kameradan değil, çekim gününden önce verilmeyen kararlardan.

Klibi hangi ekran için çekiyorsunuz?

Çekmeye başlamadan önce telefonu nasıl tutacağınıza karar verin, çünkü sonradan dikey görüntüyü yataya ya da yatayı dikeye çevirmek kadrajın büyük bölümünü keser. Platformların istediği formatlar farklı:

Pratik bir çözüm: ana klibi yatay çekin, aynı gün aynı mekânda birkaç dikey plan da alın. Shorts ve sosyal medya için ayrıca bir gün ayırmanıza gerek kalmaz.

YouTube'un önerilen yükleme ayarları sayfasında 24, 25, 30, 48, 50 ve 60 kare/saniye sayılıyor ve videonun hangi kare hızında kaydedildiyse o hızda yüklenmesi isteniyor. Ses için AAC-LC ya da Opus, 48 kHz öneriliyor. Telefonunuzun kamera ayarından bir kare hızı seçin ve bütün çekim boyunca onu değiştirmeyin.

Çekim gününden önce neler hazır olmalı?

Klibi çeken telefonla şarkıyı çalan cihaz ayrı olsun. Birinin elinde kamera, diğerinde hoparlöre bağlı bir telefon ya da bilgisayar. Aynı telefonda ikisini birden yapmaya çalışmak çekimi yavaşlatır.

• Kamera telefonunda boş hafıza. Yüksek çözünürlükte birkaç tam şarkı çekimi yer kaplar.

• Tam şarj ve yanınızda bir powerbank.

• Kamera telefonu uçak modunda. Gelen bir arama ya da bildirim çekimi yarıda kesebilir.

• Bir tripod ya da telefonu sabit tutacak herhangi bir düzenek. Elde çekilen planlar da işe yarar ama sabit planlar kurguda omurgayı taşır.

• Temiz bir lens. Cebe giren telefonun lensi çoğu zaman lekelidir ve görüntü bulanık görünür.

• Şarkının son miks hâli, playback için ayrı bir dosya olarak.

Playback çekiminde ses nasıl tutturulur?

Klip çekimlerinde yaygın yöntem playback: şarkının son hâli sette bir hoparlörden çalınıyor, vokal ve grup buna eşlik ediyormuş gibi çalıp söylüyor. Görüntüdeki ses kullanılmıyor, kurguda yerine stüdyo kaydı konuyor. Senkronu tutturmak için:

• Şarkıyı sette yeterince yüksek çalın, herkes duysun. Vokal sözleri gerçekten söylesin, dudak kıpırdatmak kurguda belli oluyor.

• Her çekimin başında kameranın önünde bir kez el çırpın. Kurguda bu sesin dalga biçimini şarkıyla eşlemek çok daha kolay.

• Şarkıyı baştan sona birkaç kez, her seferinde farklı bir açıdan çekin: geniş plan, vokale yakın plan, davul, gitarın sapı. Ne kadar çok açınız olursa kurgu o kadar rahat olur.

Ağır çekim istiyorsanız bilinen bir numara var. Şarkıyı iki kat hızda çalın, sanatçı buna playback yapsın. Telefonun ağır çekim modunda, yani yüksek kare hızında çekip kurguda yarı hıza düşürdüğünüzde dudaklar normal hızdaki şarkıyla tutar. Telefonların ağır çekimde kaç kare/saniye verdiği modele göre değiştiği için önce kısa bir deneme yapın.

Işık için para harcamadan ne yapılabilir?

Loş ortamda telefon görüntüsü çabuk kumlanıyor. En ucuz ışık gün ışığı. Pencereye bakan bir yüz, tavandaki tek lambanın altındaki yüzden çoğu zaman daha iyi görünür. Dışarıda çekiyorsanız öğlen yerine sabah ya da akşamüstünü deneyin.

İçeride ışığı kontrol etmek istiyorsanız evdeki masa lambaları, bir perde ya da beyaz bir karton yansıtıcı iş görür. Gün ışığıyla çekiyorsanız ışığın gün içinde değişeceğini hesaba katın. Bulut geçmesi bile iki plan arasında renk farkı yaratabilir.

Telefonun otomatik ayarları da işinizi zorlaştırabilir. Çekime başlamadan önce ekrana basılı tutup odak ve pozlamayı kilitlemek, sahne içinde biri hareket ettikçe görüntünün kararıp aydınlanmasını önler. Bu ayar telefon modeline göre farklı yerde olabilir.

Tek mekânda çekilen klip nasıl sıkıcı olmaz?

Düşük bütçeli bir klibin tek mekânda çekilmesi sorun değil. Tekdüzeliği kıran şey plan çeşitliliği. Aynı prova odasında geniş plan, yakın plan, ellere ve enstrümanlara bakan detay planları ve bir iki farklı ışık düzeni, izleyene birden fazla mekân görmüş gibi hissettirir.

Basit bir çekim listesi hazırlayın ve sette ona bakın:

• Grubun tamamı, geniş plan, şarkının baştan sonu

• Vokal, yakın plan, şarkının baştan sonu

• Her enstrüman için detay planı

• Şarkı dışı birkaç kısa görüntü: kablolar, amfi, hazırlık, sokak

• Shorts ve Canvas için dikey planlar

Canvas için Spotify'ın kendi önerileri var: hızlı kesmelerden ve yoğun yanıp sönen grafiklerden kaçının, bazı telefonlarda kenarlar kesilebileceği için önemli görüntüyü ortada tutun. Ayrıntılar Spotify'ın Canvas kuralları sayfasında.

Sokakta ya da bir mekânda çekim için izin gerekir mi?

Kamuya açık alanlarda yapılan çekimler için Türkiye'de bildirim ya da izin istenebiliyor. Resmi kaynaklarda başvuru süresi ve kapsam farklı yazılıyor, şartlar il il de değişebiliyor. Bu yüzden en güvenli yol şu: sokakta, parkta ya da sahilde çekim yapacaksanız çekimden en az bir hafta önce ilgili belediyeden ya da valilikten güncel şartı öğrenin. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın çevrimiçi çekim izni başvuru sistemi de var.

Drone kullanacaksanız bunun için ayrıca Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nden izin gerekiyor.

Kafe, bar ya da prova stüdyosu gibi özel bir mekânda çekecekseniz mekân sahibiyle önceden konuşun ve anlaştığınız şeyi, yani gün, saat ve varsa ücreti, yazılı hâle getirin. Bu, çekim günü "bu kadar kalabalık olacağını bilmiyordum" konuşmasının önüne geçer.

Kurguda nelere dikkat etmeli?

Kurguya stüdyo kaydını koyarak başlayın, sonra her çekimi el çırpma sesinden hizalayın. Telefonun kendi mikrofonunun kaydettiği ses sadece bu eşleştirme için var, klipte duyulmayacak. Bütün planlar hizalandıktan sonra hangi anda hangi açıyı göstereceğinize karar vermek kolaylaşıyor.

Klibi yüklemeden önce sesin sadece sizin kaydınız olduğundan emin olun. Arka planda başka birinin şarkısı çalıyorsa, kısa bir bölüm bile olsa, hak talebi alabilirsiniz. Kendi şarkınıza bile hak talebi gelebileceğini ve bu durumda ne yapılacağını YouTube telif uyarısı yazısında anlattık.

İlk klipte en sık hangi hatalar yapılıyor?

• Formata çekim gününde karar vermek, sonra dikeyle yatay arasında sıkışmak.

• Şarkıyı sette çok kısık çalmak. Grup ritmi kaçırıyor, senkron tutmuyor.

• El çırpmadan çekmek ve kurguda saatlerce görüntüyle şarkıyı elle eşlemeye çalışmak.

• Çekim ortasında kare hızını ya da çözünürlüğü değiştirmek.

• Her şeyi tek açıdan çekmek.

• İzni çekim sabahı düşünmek.

Klip yayına girince linkini EPK'nıza ekleyin. Şarkının Spotify tarafında nasıl gelir getirdiğini dinlenme başına kazanç yazısında bulabilirsiniz.