Evde Davul Çalışmak: Pad mi, Elektronik Davul mu?

Evde davul çalışmak için üç temel yol var: çalışma pad'i, elektronik davul ve sessizleştirilmiş bir akustik set. Üçü de komşuya giden sesi azaltıyor. Ama her biri farklı bir şeyi çalıştırıyor, farklı bir şeyi eksik bırakıyor ve hiçbiri sesi tamamen yok etmiyor.

Elektronik davul kurulmuş, kulaklık takılmış, odada sadece bagetlerin tıkırtısı var. Ertesi gün alt kattaki komşu kapıyı çalıyor: "Akşam ne vuruyordunuz öyle?" Kulaklıkta hiç duyulmayan ses, bas davul pedalının zemine verdiği darbe. Evde davul çalışırken asıl mesele, sesin hangi yoldan gittiğini bilmek.

Davul sesi komşuya nereden gider?

Davulun sesi iki ayrı yoldan yayılıyor ve ikisinin çözümü farklı.

• Hava yoluyla: Zarlara ve zillere vurulduğunda çıkan ses. Duvardan, pencereden ve kapıdan geçiyor. Pad, mesh zar ve düşük sesli zillerle büyük ölçüde azalıyor.

• Zemin yoluyla: Bas davul ve hi-hat pedallarının yere verdiği darbe. Beton döşeme bu titreşimi alt kata taşıyor. Kulaklık bunu hiç çözmüyor, çünkü ses zaten kulaklıktan değil yerden geliyor.

Apartmanda en çok şikâyet edilen ses genelde ikincisi. Bu yüzden hangi ekipmanı seçerseniz seçin, ayakların yere nasıl değdiğini ayrıca düşünmek gerekiyor.

Practice pad neyi çalıştırır, neyi çalıştırmaz?

Çalışma pad'i (practice pad), üstüne bagetle vurulan küçük, lastik ya da mesh yüzeyli bir yuva. Evde en az ses çıkaran ve en ucuz seçenek. Elin tekniğini çalıştırmak için de en iyisi: bagetin yüzeyden sekmesi, iki elin eşitliği, temel vuruş kalıpları ve metronomla zaman tutma.

Pad seçerken yüzeye bakın. Sert lastik yüzey bagete daha çok sekme veriyor ve çalmayı kolaylaştırıyor. Daha yumuşak bir yüzey bageti daha az geri iterek bileği ve parmakları daha çok çalıştırıyor. Bazı pad'ler dizin üstüne konuyor, bazıları trampet sehpasına takılıyor. Sehpaya takılan bir pad, trampetin setteki yüksekliğine ve açısına daha yakın bir duruş sağlıyor.

Eksik bıraktığı yerler de belli. Pad'de ayak yok, zil yok, set içinde bir yüzeyden diğerine geçiş yok. Yani dört uzvun birlikte çalıştığı koordinasyonu ve zilin hissini çalıştırmıyor. Pad'i ana ekipman değil, günlük el çalışmasının aracı olarak görmek daha doğru. Pad başında geçen dakikalar, metronomla çalışırken çok daha verimli oluyor.

Elektronik davul gerçekten sessiz mi?

Akustik bir sete göre çok daha sessiz, ama sessiz değil. Pad'lere bagetle vurulunca çıkan tıkırtı aynı odadaki biri için bile duyulabiliyor. Asıl konu yine pedal. Kick pad'ine basıldığında darbe zeminden alt kata geçiyor ve alt katta en çok duyulan ses, bu boğuk vuruş oluyor.

Elektronik setin önemli bir artısı, şarkıların kaydıyla birlikte çalışabilmek. Birçok modülde telefon ya da bilgisayar bağlamak için bir ses girişi var. Kulaklıktan hem şarkıyı hem kendi çaldığınızı duyarak setlistteki şarkıları baştan sona geçebiliyorsunuz. Bu, pad'in veremediği bir şey.

Elektronik setlerde pad yüzeyi genelde iki türden oluyor:

Apartmanda çalışıyorsanız, en azından trampet ve tomlarda mesh pad komşuya giden sesi belirgin şekilde düşürüyor.

Akustik davul sessizleştirilebilir mi?

Evde zaten akustik bir set varsa onu tamamen sessiz yapmak mümkün değil, ama sesini ciddi ölçüde düşürmek mümkün. Her yöntemin bir bedeli var:

• Susturucu pedler: Zarların üstüne konan lastik kapaklar. Sesi epey azaltıyor ama bagetin sekmesini yumuşatıyor. Bas davul için yapılanlar daha az etkili ve kalınlıkları pedal tekniğini bozabiliyor.

• Mesh zar: Akustik sete takılan, file gibi örgülü zarlar. Sesi çok azaltıyor ama his farklı ve müzikle çalarken kendi hatalarınızı duymak zorlaşıyor.

• Düşük sesli ziller: Delikli ya da özel alaşımlı, normal zile göre çok daha kısık ziller. Metale vurma hissini koruyor, bu yüzden zil tekniği bozulmuyor.

Kick pedalın titreşimi nasıl azaltılır?

Zemine giden darbeyi kesmenin en bilinen yolu, seti yerden ayıran bir platform. Evde yapılan en yaygın hâli, iki sert levha arasına dizilmiş tenis toplarından oluşuyor. Toplar darbeyi emiyor ve betona daha azı gidiyor. Ucuz ve işe yarayan bir çözüm, ama sınırları var: toplar zamanla sönüyor, yeni ve eski toplar aynı sertlikte olmuyor ve darbenin bir kısmı yine geçiyor.

Platformun yanında birkaç küçük alışkanlık da fark yaratıyor: pedalı daha yumuşak bastırmak, gece saatlerinde ayak çalışmasını bırakıp pad'le el çalışmasına geçmek, seti ortak duvara ve alt katın yatak odasına denk gelen köşeye kurmamak.

Evde çalışmak grup provasına hazırlar mı?

Evde sessiz çalışmak, provada zaman kazandırıyor ama gerçek setin yerini tutmuyor. Provada karşılaşılan üç şey evde yok: gerçek zillerin sesi ve hissi, sessizden çok yükseğe kadar uzanan dinamik aralık ve yüksek sesli bir odada grubu duyarak çalmak. Bu yüzden ev çalışmasının yanında, arada gerçek bir sette çalmak önemli. Kısa bir stüdyo saati bile yeterli fark yaratıyor. Prova stüdyosunu verimli kullanmak için de bir düzen kurmak işe yarıyor.

Provadan önceki akşam ev çalışmasını buna göre planlamak da işe yarıyor. Yeni bir şarkının geçişlerini ve zor bölümlerini evde, kayıtla birlikte çalışın. Gerçek sette çalışmanız gereken şeyleri, yani zil geçişlerini ve dinamik farkları provaya bırakın.

Evde çalışırken grubun setlistine göre çalışmak, provada en çok zaman kazandıran yöntem. BandUp'ta her şarkının BPM'i ve tonu şarkı kartında duruyor. Şarkı görünümünde açılan görsel metronom, şarkının BPM'inde vuruş sayısıyla yanıp sönüyor. Grubun çaldığı hızı evde de aynı şekilde tutmak, provada "bu biraz hızlı mıydı?" sorusunu azaltıyor.

Türkiye'de apartmanda davul çalmanın kuralı var mı?

Sık duyulan "şu saatten sonra yasak" gibi kesin bir kural kanunda yazmıyor. Kat Mülkiyeti Kanunu, kat maliklerine birbirini rahatsız etmeme yükümlülüğü getiriyor. Saatle ilgili bir kural varsa, genelde binanın yönetim planında yer alıyor. Konut içindeki evsel faaliyetler ise Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliğinin kapsamı dışında bırakılmış.

Pratikte yapılacak ilk iş, binanızın yönetim planına bakmak ve komşularla konuşup çalışma saatlerini birlikte belirlemek. Anlaşmazlık büyürse, kesin bir hüküm için bir avukata danışmak en doğrusu. Evde çalışırken kendi kulaklarınızı korumayı da unutmayın. Akustik sette çalışıyorsanız ya da kulaklığın sesini yüksek tutuyorsanız, kulak tıkacı yazısındaki bilgiler işe yarıyor.