Cover Şarkı Yayınlamak Serbest mi? Cover Şarkı Telif Rehberi

Cover şarkı, başkasının yazdığı bir şarkıyı kendi yorumunuzla çalmak ya da kaydetmektir. Telif açısından burada iki ayrı katman vardır: şarkının kendisi, yani beste ve söz, bir de o şarkının daha önce yapılmış ses kaydı. Cover'da siz eseri kullanırsınız ama kaydı kendiniz yaparsınız. Hangi iznin gerektiği de şarkıyı nerede çaldığınıza ya da yayınladığınıza göre değişir.

Cuma akşamı barda çaldınız, biri videoya çekti, cumartesi sabahı grup sohbetinde soru geliyor: "Bunu YouTube'a atalım mı? Spotify'a da koyarız belki?" Üç soru tek cümlede sorulmuş oluyor ve üçünün cevabı birbirinden farklı. Aşağıda her birini ayrı ayrı, resmi kaynakların söylediklerine dayanarak anlatıyoruz. Bilgiler Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.

Cover şarkıda hangi haklar söz konusu?

Türkiye'de müzik eserlerinin sahipleri adına lisans veren kuruluşlar meslek birlikleridir. Bunların ikisi MESAM ve MSG'dir. MSG'nin lisanslama sayfası, bir müzik eserinin umuma arzından dolayı eser sahibi adına telif hakkı doğduğunu 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na dayandırıyor. Aynı sayfa lisans alanlarını ayrı ayrı sayıyor: radyo-TV, umuma açık mahaller, canlı performans, konser ve etkinlikler, dijital lisanslama. Ses kaydını ve taşıyıcıyı ilgilendiren çoğaltma ise mekanik lisanslama başlığında ayrıca ele alınıyor.

YouTube'un yardım sayfaları da iki katmanı ayırıyor: cover videolarda hak talebini eserin sahibi olan müzik yayıncısı yapıyor, orijinal ses kaydının kullanılması ise ayrı bir konu olarak geçiyor. Bu ayrımı akılda tutmak aşağıdaki her bölümü kolaylaştırır.

Sahnede cover çalmak için ne gerekir?

Resmi sayfalar bu yükümlülüğü mekân ve organizatör tarafında tarif ediyor:

• Mekânlar: MESAM'ın müzik kullanım lisansı sayfası, girişi ücretli ya da ücretsiz umuma açık mahallerin müzik kullanımı için meslek birliklerinden lisans sözleşmesi imzalayarak izin alması gerektiğini söylüyor. Lisans, işletmede canlı ya da mekanik müzik yayını yapmayı kapsıyor.

• Konser ve etkinlikler: MSG, canlı performans ve konserlerde organizatörlerle yıllık tarifelere göre sözleşme imzaladığını belirtiyor. Konser ve etkinlik bildirimi sayfasına göre lisans ücretleri mekândan ya da organizatörden toplanıyor ve organizatör, sahnede icra edilen eserlerin listesini meslek birliğine iletiyor.

Grup olarak pratik adım şu: çalacağınız mekâna ya da organizatöre lisans durumunu sorun ve istenirse çalacağınız şarkıların listesini verin. Hazır bir setlistiniz varsa bu iş birkaç dakika sürer. Etkinliği grup olarak kendiniz düzenliyorsanız bunun sizin için ne anlama geldiğini doğrudan MESAM ve MSG'ye sorun.

YouTube'a cover yüklediğinizde ne olur?

YouTube'da cover videolar Content ID sistemiyle karşılaşabilir. Yüklenen video Content ID sistemindeki bir içerikle eşleştiğinde otomatik olarak bir hak talebi oluşabilir. YouTube'un hak talepleri sayfasına göre hak sahibinin ayarlarına bağlı olarak bu talep:

• videonun izlenmesini engelleyebilir,

• videoda reklam göstererek gelir elde edebilir, bazen bu geliri paylaşarak,

• ya da sadece izlenme istatistiklerini takip edebilir.

Aynı sayfa, hak talebinin telif ihtarı (strike) ile aynı şey olmadığını da belirtiyor. Gelir tarafında YouTube'un cover videolardan gelir sayfası, YouTube İş Ortağı Programı'ndaki içerik üreticilerinin, eserin müzik yayıncısı videoyu Content ID ile talep edip gelir elde etmeyi seçtiğinde uygun cover videolardan gelir paylaşabileceğini söylüyor. Bu durumda videoda "Sharing ad earnings" bildirimi görünüyor ve ödeme orantılı yapılıyor.

Orijinal kaydı altyapı olarak kullanmak cover sayılır mı?

Bu nokta sık karıştırılıyor. YouTube'un para kazanma kuralları sayfası, enstrümantal, karaoke kaydı ya da sanatçının canlı performansı gibi ticari bir ses kaydının kullanılmasının para kazanmaya uygun olmadığını yazıyor. Yani orijinal kaydın ya da onun enstrümantal versiyonunun üzerine şarkı söylediğiniz bir video, YouTube'un bu sayfasına göre para kazanmaya uygun değil.

Spotify'ın sanatçılara yönelik telif yazısı da tempo ya da tarz değişse bile başkasının ezgisini çalıyorsanız bunun bir cover olduğunu söylüyor. Yani düzenlemeyi değiştirmek, bu tanıma göre şarkıyı cover olmaktan çıkarmıyor.

Spotify ve dijital platformlarda cover yayınlamak için ne gerekir?

Spotify'a müzik dağıtım şirketleri aracılığıyla şarkı yüklenir. Spotify'ın yardım sayfasına göre dağıtım ve dinlenme telif ödemeleriyle dağıtım şirketleri ilgilenir. Spotify for Artists blogundaki yazı ise cover için söz yazarından ya da orijinal yorumcudan izin gerekmediğini, ama yüklerken söz yazarının besteci olarak doğru belirtilmesi gerektiğini yazıyor. Yazı hangi ülkenin kurallarını esas aldığını belirtmiyor.

Diğer kaynaklar şunları söylüyor:

• ABD: ABD Telif Hakkı Ofisi'nin Circular 73 belgesi, zorunlu mekanik lisansın dijital teslimler dahil kayıtların yapılıp dağıtılmasını kapsadığını anlatıyor. Şartlardan biri eserin ABD'de hak sahibinin izniyle daha önce kamuya dağıtılmış olması. Temel melodi ve eserin temel karakteri de değiştirilemiyor.

• Türkiye, fiziksel yayın: MESAM'ın mekanik lisanslama sayfası kaset, CD, plak, DVD, SD ve USB gibi formatları sayıyor ve yerli albümlerde eser sahiplerinden ya da editörlerinden muvafakatname alınması gerektiğini yazıyor. MSG'nin mekanik lisanslama sayfası da benzer taşıyıcıları ve muvafakatnamede bulunması gereken bilgileri listeliyor.

• Türkiye, dijital yayın: MSG dijital platformları lisansladığını belirtiyor. Ancak bağımsız bir grubun cover şarkıyı dijital dağıtımla yayınlaması için izlenecek yolu adım adım anlatan resmi bir sayfa bulamadık.

Bu yüzden yayınlamadan önce dağıtım şirketinize cover yayınları için ne istediklerini, MESAM ya da MSG'ye de şarkının hak sahiplerini ve gereken izni sorun.

Hangi durumda ne gerekir, kime sorulur?

Cover grubu olarak nasıl düzenli kalırsınız?

Her şarkı için besteci ve söz yazarını not edin. Bu bilgi hem dağıtım şirketi hem meslek birliği hem de mekân sorduğunda elinizin altında olur. Repertuvarı seçerken bu listeyi baştan tutmak işinizi kolaylaştırır. Şarkı seçimiyle ilgili ipuçları cover repertuvarı rehberimizde.

Not: Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla resmi sayfalarda yazanları aktarır, hukuki tavsiye değildir. Kendi durumunuz için ilgili meslek birliğine (MESAM, MSG) ya da telif alanında çalışan bir avukata danışın.