BandUp

Müzisyenler İçin Yapay Zekâ Araçları: Hangi İş İçin Hangisi?

•
Müzisyenler İçin Yapay Zekâ Araçları: Hangi İş İçin Hangisi?

Müzisyen için yapay zekâ araçları denince çoğu kişinin aklına baştan sona şarkı üreten uygulamalar geliyor. Provada işe yarayanlar başka: bir kayıttan vokali ya da davulu ayıran, şarkıyı yavaşlatan, akorları çıkaran, prova kaydını temizleyen, mastering'e ilk taslağı yapan araçlar. Bu yazı onları işe göre ayırıyor.

Listeye yeni bir cover girdi. Provaya üç gün var. Bas, miksin dibinde bir yerde, ne çaldığı tam duyulmuyor. Eskiden kulaklığı sonuna kadar açıp aynı sekiz ölçüyü yirmi kez dinlerdik. Şimdi şarkıyı bir araca atıyorsunuz, birkaç dakika sonra bas tek başına çalıyor.

Hangi iş için hangi araç?

Aşağıdaki tablo provada en çok ihtiyaç duyulan işleri ve bilinen araçları bir arada gösteriyor. Fiyatlar ve planlar sık değiştiği için sadece genel modeli yazdık.

İşAraçNerede çalışırModel
Kanal ayırmaMoises, LALAL.AIWeb, mobil, masaüstüSınırlı ücretsiz, sonrası ücretli
Kanal ayırma (DAW içinde)Logic Pro Stem Splitter, Ableton Live SuiteMac (Logic), Mac ve Windows (Live)Programın içinde
Kanal ayırma (açık kaynak)DemucsBilgisayarda, kurulum isterÜcretsiz
Yavaşlatma, ton değiştirmeMoises, çoğu DAWMobil, masaüstüSınırlı ücretsiz ya da programın içinde
Akor ve nota çıkarmaMoises, Logic Pro Chord ID, Basic PitchWeb, mobil, MacBasic Pitch ücretsiz
Kayıt temizlemeiZotope RXMasaüstü, eklentiÜcretli
MasteringLANDR, iZotope Ozone, Logic Pro Mastering AssistantWeb, eklenti, MacAbonelik ya da tek seferlik
Sanal çalgıcıLogic Pro Session PlayersMac, iPadProgramın içinde

Bir şarkıdan bas ya da davul partisi nasıl ayrılır?

Kanal ayırma araçları bitmiş bir miksi vokal, davul, bas ve geri kalan enstrümanlar olarak parçalara bölüyor. Partinizi öğrenmek için iki yol var: kendi enstrümanınızı tek başına dinlemek ya da onu susturup geri kalanıyla birlikte çalmak. İkincisi provaya daha yakın. Bizde en çok bu kullanılıyor.

Elinizde Logic Pro ya da Ableton Live Suite varsa ayrı bir uygulamaya gerek yok, ikisinde de bu özellik programın içinde. Demucs ücretsiz ama kurulum istiyor ve Meta'nın ana deposu 2025 başında arşive alındı, yani artık güncellenmiyor.

Sınırı şu: kalabalık ya da çok efektli miksler ayrılırken sesler birbirine karışıyor, ayrılan kanal "su altından" gelir gibi duyulabiliyor. Bas partisini öğrenmek için fazlasıyla yeterli. Ama o kanalı bir kayıtta kullanmak için değil. Provaya götürmeden önce kanalı bir kez baştan sona dinleyin. Bazı bölümlerde başka bir enstrüman sizin kanalınıza sızmış olabilir, siz de onu partinin parçası sanabilirsiniz.

Şarkıyı yavaşlatmak ve akorlarını çıkarmak mümkün mü?

Hızlı bir pasajı çıkarmanın en eski yolu yavaşlatmak. Bugün çoğu uygulama şarkıyı tonunu bozmadan yavaşlatıyor, bir bölümü döngüye alıyor ve tonu yarım ton yarım ton kaydırıyor. Vokalin tonunu provadan önce denemek için de işe yarıyor. Ben zor bir pasajı rahat çalabildiğim bir hızda başlatıp her çalışmada biraz yükseltiyorum, asıl hıza öyle varıyorum.

Akor çıkaran araçlar şarkıyı dinleyip akor şeması yazıyor. Basic Pitch ise kaydı MIDI notalarına çeviriyor. Tek enstrümanlı, temiz kayıtlarda iyi sonuç veriyor. Kalabalık mikste ve aynı anda çalan birkaç enstrümanda şaşıyor. Çıkan akorları her zaman kulakla kontrol edin. Araç bir akoru yanlış duyduysa, ilk provada hepiniz yanlış öğrenmiş olursunuz.

Prova kaydındaki gürültü temizlenebilir mi?

Kısmen. iZotope RX gibi araçlar uğultuyu, klima sesini ve odanın yankısını azaltabiliyor, konuşmayı arka plandan ayırabiliyor. Prova kaydından tanıtım için kısa bir kesit çıkaracaksanız işe yarıyor.

Ama kötü alınmış bir kaydı kurtarmıyor. Fazla zorladığınızda vokal metalik ve boğuk duyulmaya başlıyor. Temizlemekle uğraşmak yerine kaydı baştan iyi almak daha az zaman alıyor. Bunun için prova kaydı nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Yapay zekâ mastering grup kaydı için yeterli mi?

Demo ya da prova kaydı için yeterli. Şarkıyı dinleyip ses seviyesini, frekans dengesini ve yüksekliği bir hedefe göre ayarlıyor. Birkaç dakikada, platformlarda diğer şarkıların yanında sönük kalmayan bir sonuç veriyor.

Yayınlayacağınız bir şarkı için ise bir başlangıç noktası. Asistanın yaptığı ayarı dinleyip kendi kulağınıza göre düzeltmek ya da önemli bir çıkışta bir mastering mühendisiyle çalışmak hâlâ daha iyi sonuç veriyor. İki farklı asistanın çıkardığı versiyonu yan yana dinlemek, şarkıya hangi yönün uyduğunu anlamanın hızlı bir yolu. Miks asistanları için de aynısı geçerli: iyi bir ilk taslak, bitmiş bir miks değil. İkisinin farkını miks ve mastering nedir yazısında anlattık.

Eksik üyenin yerine yapay zekâ çalabilir mi?

Evde çalışmak için evet. Logic Pro'daki Session Players davul, bas ve klavye partilerini şarkının akorlarına ve hissine göre çalıyor. Davulcu bu hafta gelemiyorsa, gitarist ve basçı evde bu partiyle tempoyu tutarak çalışabiliyor. Bir şarkı fikrini gruba götürmeden önce demo hazırlamak için de pratik.

Sahnede ve provada ise bir çalgıcının yerini tutmuyor. Davulcu dinler, sizin hızlandığınızı duyar, nakarata girerken bekler. Sanal çalgıcı bunu yapmıyor. Programın ne olduğunu ve hangisini seçeceğinizi DAW nedir yazısında bulabilirsiniz.

Ayrılan kanallar ve klonlanan seslerle neye dikkat etmeli?

  • Ayrılan kanallar: Telifli bir şarkıdan ayırdığınız vokal ya da enstrüman kanalı kendi çalışmanız için. Onu yayınlamak, karaoke versiyonu olarak paylaşmak ya da kendi kaydınızda kullanmak hak sahibinin iznini ister.
  • Ses klonlama: Sadece kendi sesinizle ya da izni olan birinin sesiyle. Ünlü bir sesin taklidi platformlarda kaldırılma sebebi.
  • Söz yardımı: Sohbet tabanlı yapay zekâ kafiye ya da yapı önerisi için iyi bir yardımcı. Başka birinin sözlerini yapıştırıp "bunu yeniden yaz" demek ise o sözlerin bir kopyasını üretmek demek.
  • Kapanan araçlar: Bu alanda araçlar hızla değişiyor, bazıları kapanıyor ya da el değiştiriyor. Yıllık ödeme yapmadan önce aracın güncel olup olmadığına bakın.

Bir şarkıyı bu araçlarla çıkardıktan sonra bulduğunuz tempo ve tonu bir yere yazmak gerekiyor, yoksa bir sonraki provada aynı soru tekrar soruluyor. BandUp'ta şarkı kartında BPM ve ton duruyor. Görsel metronom o şarkının BPM'inde yanıp sönüyor. Bb ya da Eb bir enstrüman çalan üye akorları sadece kendi ekranında kaydırabiliyor, şarkının asıl tonu diğerleri için değişmiyor.

Baştan sona yapay zekâyla şarkı üretmek ve bunun telif tarafı ayrı bir konu, onu yapay zekâ ile şarkı yapılır mı yazısında ele aldık.

Etiketler:Ev StüdyosuUygulamalar ve Araçlar

Sıradaki şarkıyı kimse sormasın.

Grubunu kur, ilk setlist'ini iki dakikada çıkar.

Sahneni Kur